Αληθινό μέτρο του πλούτου είναι το πόσο αξίζεις όταν χάσεις όλα τα λεφτά σου - Ανώνυμος
Πάντα και παντού, είναι ξεκάθαρη η σχέση του άντρα με τη δύναμη, που αλλάζοντας με την πάροδο των αιώνων, από τη φυσική ρώμη (σωματική ικανότητα ενός ανθρώπου να δρα ή να αντιδρά αποτελεσματικά), μετασχηματίζεται σε ευμάρεια (οικονομικές συνθήκες που επιτρέπουν μια άνετη και πλούσια ζωή, χωρίς υλικές στερήσεις). Μέσα σε αυτές φαίνεται η ψυχοφθόρα κατάσταση στην οποία επέρχεται ο άντρας όταν αδυνατεί «να σταθεί στο ύψος του» σαν παροχέας και κατ' επέκταση σαν προστάτης της οικογένειας του.
Όσο κι αν δεν το παραδέχεται καμιά γυναίκα, η οικονομική κατάσταση του συντρόφου ή του εν δυνάμει συντρόφου της, είναι καθοριστική για τη σχέση. Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία, η αγωνία του βρέφους να αγκιστρωθεί στη ζωή, απαλύνεται μέσω μιας μητρικής μορφής (δεν είναι κατ' ανάγκη η μητέρα, αλλά θα μπορούσε να είναι μια τροφός, η γιαγιά, η θεία κλπ.) που του παρέχει τροφή, στοργή και καταφύγιο. Στην ενήλικη ζωή η αγωνία μετασχηματίζεται στις ανάγκες τις φυσιολογικές (τροφή, νερό, καταφύγιο, ζεστασιά) και τις ανάγκες ασφάλειας (προστασία από κινδύνους, σταθερότητα κλπ.), σύμφωνα με την Πυραμίδα Αναγκών του Maslow, κι ο κατευνασμός της έρχεται μέσω των χρημάτων. Ακόμα και στην περίπτωση που δεν κινδυνεύει κάποιος να πεινάσει ή να μείνει χωρίς στέγη, τα χρήματα σημαίνουν πολλά περισσότερα κι έχουν να κάνουν και με τα επόμενα σκαλοπάτια της Πυραμίδας Αναγκών (εκτός ίσως του τελευταίου, της Αυτοπραγμάτωσης), την ανάγκη του ανήκειν (και της αγάπης) αλλά και της (αυτό)εκτίμησης. Πέρα από την καθαρά λογιστική και πρακτική αξία τους, τα χρήματα κουβαλάνε μια υποσυνείδητη αξία για τον καθένα, που τον κάνουν να τα επιθυμεί, να φοβάται μήπως του λείψουν και να ανακινούν δεκάδες συναισθήματα.
Άντρες που δεν έχουν μεγάλη αυτοπεποίθηση αισθάνονται να επιβεβαιώνεται ο ανδρισμός του κι η κυριαρχία τους στους άλλους, είτε άντρες είτε γυναίκες, όταν κερδίζουν πολλά και σίγουρα περισσότερα από όσους συναναστρέφονται καθημερινά. Είναι οι ίδιοι άντρες που προτιμούν μια μη εργαζόμενη σύντροφο ώστε να μπορούν να της επιβληθούν ευκολότερα. Επίσης, αυτοί είναι που υποτιμούν την απασχόληση της γυναίκας με το νοικοκυριό και τα παιδιά, ώστε να αισθάνονται ότι κάνουν κάτι πιο χρήσιμο άρα αξίζουν περισσότερο.
Κι η κοινωνία έχει ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης στη σχέση του άντρα με το χρήμα. Αυτή ήταν που υπερεπένδυσε στην εργασία ως πηγή αυτοεκτίμησης και στήριξε την κοινωνική ταυτότητα του ατόμου στην δουλειά και της απολαβές από αυτή. Ειδικότερα, οι περασμένες γενεές, τροφοδότησαν την άποψη ότι ο άντρας είναι ο κουβαλητής κι ο οικονομικός παροχέας της οικογένειας. Παρόλες τις αλλαγές προς την ισότητα των δύο φύλων, η άποψη αυτή συνεχίζεται και διαιωνίζονται με τρόπους λιγότερο άμεσους, αλλά συγκαλυμμένους κι υφέρποντες. Τον επιφόρτισαν με αυτό το ρόλο και μέσα από αυτόν ο άντρας (ιδιαίτερα ο Έλληνας) αυτοπροσδιοριζόταν κι αντλούσε ικανοποίηση, σιγουριά, δύναμη, αυτοεκτίμηση κι αυτοπεποίθηση. Το να κερδίζει τα χρήματα της οικογένειας ή έστω περισσότερα από τη σύντροφό του, τον έκανε να αισθάνεται δυνατότερος και συνεπώς άξιος να τον θαυμάζει η σύντροφος, τα παιδιά κι ο περίγυρός του. Ένοιωθε σαν τον δυνατό και καλό κυνηγό του μακρινού παρελθόντος...
Απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου «17 στιγμιότυπα ζωής» του Δρ. Νίκου Πόρτολα, Ψυχολόγου B.Sc, M.Sc, Ph.D.
Για να βρείτε τον Δρα Πόρτολα στο facebook, πατήστε εδώ
Για να βρείτε τη σελίδα του βιβλίου, πατήστε εδώ
Για να βρείτε τη σελίδα Psyghology for a better life, πατήστε εδώ
